مبلهایی که جای چنگ روی آنها مانده، فرشهایی که پر از مو شدهاند و گلدانهایی که هر لحظه ممکن است بیفتند و بشکنند؛ این صحنهها برای خیلی از کسانی که سرپرستی سگ یا گربهای را بر عهده دارند، کاملاً آشناست. اما آیا واقعاً مجبوریم بین داشتن یک خانه زیبا با دکوراسیون جذاب و زندگی لذتبخش در کنار یک حیوان خانگی شاد، فقط یکی را انتخاب کنیم؟ جواب قطعاً منفی است.
طراحی یک خانه دوستدار حیوانات خانگی اصلاً به این معنی نیست که باید با نظم و زیبایی خداحافظی کنید. در واقع، این کار هنری است که در آن با انتخاب هوشمندانه مواد اولیه و متریال، شناخت دقیق رفتارهای ذاتی حیوان و ایمنسازی بخشهای خطرناک خانه، آرامش را برای همه اعضای خانواده فراهم میکنید.
فهرست مطالب
در این مقاله قصد داریم به شکل کاملاً کاربردی و با در نظر گرفتن شرایط زندگی آپارتماننشینی، مرحله به مرحله به شما نشان دهیم چطور فضایی امن، بهداشتی و در عین حال زیبا برای خودتان و دوست پشمالویتان مهیا کنید.
چرا طراحی یک خانه دوستدار حیوانات خانگی اینقدر مهم است؟
زمانی که شما یک حیوان خانگی را به سرپرستی قبول میکنید، خانه دیگر فقط محیط زندگی شما به تنهایی نیست. حیوانات دنیای پیرامون را کاملاً متفاوت از انسانها میبینند و درک میکنند. وقتی محیط خانه را برای آنها بهینهسازی میکنید، علاوه بر اینکه جلوی ضررهای مالی (مثل خراب شدن وسایل گرانقیمت) را میگیرید، استرس و اضطراب حیوان را هم به شکل چشمگیری پایین میآورید.
- کم کردن خطرات و حوادث احتمالی: با ایمنسازی خانه، جلوی اتفاقات تلخی مثل مسمومیت، خفگی و آسیبهای بدنی گرفته میشود.
- مراقبت از سلامت روان حیوان: وقتی حیوان یک فضای اختصاصی و حریم شخصی داشته باشد، احساس امنیت و آرامش بیشتری میکند.
- پایین آمدن تنش بین شما و حیوان: اگر وسایل خانه مقاوم انتخاب شوند، شما هم کمتر به خاطر خراب شدن آنها حرص میخورید و رابطه بهتری با حیوان خود خواهید داشت.
اصول اولیه در چیدمان و انتخاب مبلمان
یکی از بزرگترین دغدغههای افراد در نگهداری از حیوانات خانگی، سالم نگه داشتن مبلها است. گربهها ذاتاً عاشق چنگ زدن به وسایل هستند و سگها هم خیلی وقتها با پنجههای کثیف روی مبل میپرند. اما راه حل این مشکل چیست؟
انتخاب پارچه ایدهآل؛ مقاوم و ضد خش
بهترین سپر دفاعی شما در برابر پنجهها و موهای ریخته شده، این است که پارچه مناسبی برای مبلهایتان انتخاب کنید. پارچههایی که بافت باز و شل دارند (مثل پارچههای توید یا شنل) خیلی زود نخکش میشوند و موها را هم لابهلای بافت خود نگه میدارند.
- میکروفایبر: این نوع پارچه برای صاحبان حیوانات خانگی مثل یک معجزه عمل میکند. بافت بسیار فشرده آن اجازه نمیدهد پنجهها به داخل نفوذ کنند و موها هم خیلی راحت از روی آن پاک میشوند.
- چرم باکیفیت (طبیعی یا مصنوعی): چرم به هیچ وجه مو را به خود جذب نمیکند و فقط با یک دستمال نمدار تمیز میشود. البته اگر سگ بزرگی دارید، باید کمی مراقب خط و خشهای سطحی ناخنهایش باشید.
- پارچه مخمل: با اینکه مخمل ممکن است کمی مو را به خودش بگیرد، اما چون تار و پود مشخصی ندارد، در برابر چنگ زدن گربهها مقاومت بسیار عالی از خود نشان میدهد.
فرشهای ایرانی و دردسرهای نگهداری از آنها
در دکوراسیون خانههای ایرانی، فرشهای ماشینی یا دستباف جایگاه بسیار مهمی دارند. اما ترکیب شدن این فرشهای نفیس با ادرار احتمالی حیوان یا موهای ریخته شده او، میتواند حسابی کلافهکننده باشد. در خانهای که حیوان خانگی حضور دارد، عاقلانهترین کار این است که فرشهای گرانقیمت را از مسیرهای پر رفتوآمد (مثل راهروها یا اتاقی که حیوان در آن بازی میکند) جمع کنید. به جای آنها میتوانید از فرشهایی که راحت شسته میشوند یا گلیمهایی با بافت فشرده استفاده کنید. یک نکته بسیار مهم این است که حتماً زیر فرشها از ترمز فرش یا استپ استفاده کنید تا وقتی حیوان میدود لیز نخورد و مفاصلش آسیب نبیند.
کفپوش مناسب؛ فرشته نجات شما در برابر لکه و خراش
کف خانه قسمتی است که حیوان شما بیشترین تماس را با آن دارد. اگر کفپوش اشتباهی انتخاب کنید، تمیز کردن خانه تبدیل به یک کابوس تمامنشدنیِ هر روزه میشود.
- سرامیک و سنگ طبیعی: این دو متریال، فوقالعادهترین گزینهها برای یک خانه دوستدار حیوانات خانگی محسوب میشوند. آنها در برابر خط و خش مقاومت صددرصدی دارند، لکههایشان به آسانی پاک میشود و در روزهای گرم تابستان هم جای خنک و جذابی برای خوابیدن سگ یا گربه فراهم میکنند. تنها ایرادشان این است که کمی سُر هستند، اما این مشکل را میتوانید با انداختن چند قالیچه کوچک به راحتی برطرف کنید.
- پارکت لمینت: اگر عاشق نمای چوبی هستید، لمینت گزینه بسیار بهتری نسبت به چوب طبیعی یا همان پارکت است. چوب طبیعی خیلی سریع با پنجه حیوانات خراشیده میشود و رطوبت را هم به خودش میکشد. موقع خرید لمینت، حتماً مدلهایی را انتخاب کنید که درجه مقاومت بالایی (مثلاً AC4 یا بیشتر) دارند تا در برابر ساییده شدن دوام بیاورند.
ایمنسازی بخشهای مختلف خانه
فرآیند ایمنسازی خانه برای حیوانات یا به اصطلاح "پتپروف" (Pet-Proof) کردن، دقیقاً مثل ایمن کردن خانه برای یک بچه نوپا است. برای این کار باید سعی کنید دنیا را از زاویه دید یک حیوان نگاه کنید.
ایمنسازی فضای آشپزخانه
آشپزخانه پر از خطرهای مخفی است. سطل زباله شما باید حتماً پدال داشته باشد و درِ آن قفل شود تا حیوان نتواند تهمانده غذاهای خطرناک (مثل پیاز یا استخوان مرغ) را بیرون بکشد و بخورد. همچنین تمام شویندههای شیمیایی باید در کابینتهای ردیف بالا قرار بگیرند یا کابینتهای پایینی به قفل کودک مجهز شوند.
مدیریت سیمها در نشیمن و اتاق خواب
یکی از عادتهای به شدت خطرناک بعضی از تولهسگها و گربهها، جویدن سیمهای برق است. برای اینکه خانهای امن بسازید، باید همه سیمهای رها شده روی زمین را درون داکتهای دیواری یا محافظهای پلاستیکی مخصوص کابل پنهان کنید. در ضمن، مراقب باشید که وسایل دکوری شکستنی را در لبه میزها یا طبقههای پایین کتابخانه نگذارید.
پنجرهها و بالکن؛ خطر بزرگ سقوط
در زندگی آپارتمانی امروزی، پنجرههای باز و بالکنها یک خطر بسیار جدی به ویژه برای گربهها به حساب میآیند. سندروم سقوط از ارتفاع در میان گربهها یک اتفاق رایج است. نصب کردن توریهای فلزی و مستحکم (دقت کنید توری پشهبند پارچهای کافی نیست) روی پنجرهها و پوشاندن بالکن با فنسهای مخصوص، یکی از واجبات حیاتی در طراحی خانه دوستدار حیوانات خانگی است.
گیاهان آپارتمانی؛ زیبای کشنده یا دوست مهربان؟
ما ایرانیها معمولاً عاشق نگهداری از گل و گیاه در محیط خانه هستیم. ولی متأسفانه خیلی از گیاهان پرطرفدار آپارتمانی برای حیوانات خانگی ما به شدت سمی و خطرناکاند. جویدن حتی یک برگ کوچک از این گیاهان میتواند باعث از کار افتادن کلیه یا حتی مرگ حیوان شود.
- گیاهان بسیار خطرناک و سمی: دیفنباخیا، زنبق، سانسوریا، پتوس، آزالیا و آلوئهورا. این گیاهان را یا کلاً از خانه بیرون ببرید، یا در جایی بگذارید که دست حیوان به هیچ وجه به آنها نرسد (مثل شلفهای دیواری خیلی بلند).
- گیاهان امن و بیخطر: سرخس بوستون، ارکیده، نخل شامادورا، گیاه عنکبوتی یا گندمی و برگ قاشقی. میتوانید با خیال کاملاً راحت از این گیاهان زیبا برای طراوت بخشیدن به دکوراسیون استفاده کنید.
طراحی فضای اختصاصی و حفظ حریم شخصی حیوان
حیوانات هم درست مثل ما آدمها به زمانهایی برای خلوت کردن و حریم خصوصی نیاز دارند. یک خانه دوستدار حیوانات خانگی به شکلی طراحی میشود که این نیازهای غریزی را در دل چیدمان خانه برآورده کند.
محل استراحت و خواب
گربهها و سگها عاشق این هستند که یک جای امن برای خوابیدن داشته باشند. شما میتوانید از فضای خالی زیر پلهها یا یکی از کابینتهای بدون استفاده در سالن نشیمن استفاده کنید و با گذاشتن یک تشک نرم، آنجا را به لانه دنج آنها تبدیل کنید. این ایده هوشمندانه باعث میشود که دیگر مجبور نباشید تختخوابهای رنگی و نامتناسب حیوانات را وسط پذیرایی رها کنید.
استفاده از فضای عمودی برای گربهها
گربهها از نظر غریزی عاشق ارتفاع گرفتن هستند. بودن در ارتفاع به آنها حس امنیت و کنترل داشتن بر محیط را میدهد. اصلاً مجبور نیستید درختهای گربه بزرگ، جاگیر و نازیبا بخرید؛ با نصب کردن چند شلف چوبی مینیمال و ساده روی دیوار، میتوانید یک مسیر جذاب برای بالا رفتن گربهتان بسازید که ظاهر زیبایی هم دارد.
مخفی کردن ظرف خاک گربه
معمولاً ظرف خاک گربه بوی چندان خوشایندی ندارد و ظاهر مرتب خانه را هم خراب میکند. در طراحیهای مدرن دکوراسیون، میتوانید این ظرف را داخل یک کمد چوبی که تهویه مناسبی دارد، یا فضای زیر سینک روشویی در دستشویی پنهان کنید. فقط باید یک سوراخ کوچک برای ورود و خروج گربه روی در کابینت ایجاد کنید.
نظافت و تمیزی در خانه دوستدار حیوانات خانگی
رعایت بهداشت یکی از سختترین بخشهای نگهداری از حیوانات است. اگر میخواهید خانهتان همیشه تمیز باشد و بوی خوبی بدهد، این ترفندها را به کار بگیرید:
- تهویه مناسب هوا: از دستگاههای تصفیه هوایی که فیلتر دارند استفاده کنید. این دستگاهها مو، شوره و بوهای نامطبوع معلق در فضای خانه را به خوبی جذب میکنند.
- دیوارپوش و رنگهای قابل شستشو: سگها معمولاً عادت دارند وقتی از پیادهروی برمیگردند، خودشان را به دیوار بمالند. اگر از کاغذ دیواریهای وینیل یا رنگهای اکریلیک و نیمهبراق (که خیلی راحت با یک اسفنج خیس تمیز میشوند) استفاده کنید، کار نظافت برایتان بسیار ساده میشود.
- ایستگاه تمیزکاری در ورودی خانه: اگر از یک سگ نگهداری میکنید، حتماً در قسمت ورودی آپارتمان یک حوله تمیز، دستمال مرطوب و اسپری تمیزکننده پنجه قرار دهید. به این ترتیب میتوانید قبل از اینکه سگ با پنجههای گلی وارد خانه شود، دست و پای او را تمیز کنید.
کلام اخر
طراحی و ساختن یک خانه دوستدار حیوانات خانگی به هیچ عنوان به معنی از بین رفتن زیبایی و نظم خانه شما نیست. اگر نیازهای حیوان خود را به درستی بشناسید و در انتخاب متریالها هوشمندانه عمل کنید، میتوانید یک هماهنگی بینظیر بین دکوراسیونی لوکس و یک زندگی شاد و آرام در کنار حیوان خانگیتان ایجاد کنید. از خرید مبلهای مقاوم در برابر خراش گرفته تا ایمن کردن پنجرهها و انتخاب گیاهان بیخطر، هر قدمی که در این مسیر بردارید به حفظ سلامت حیوان خانگی و آرامش اعصاب خودتان کمک بزرگی میکند.
شما برای تمیز و زیبا نگه داشتن خانهتان در کنار حیوانات خانگی از چه ترفندهایی استفاده میکنید؟ آیا تا به حال پیش آمده که گلدانها یا مبلهایتان فدای شیطنتهای پت شما بشوند؟ لطفاً تجربیات جالب و راهکارهای مفید خودتان را در بخش نظرات با ما و بقیه دوستداران حیوانات در میان بگذارید!
سوالات متداول
برای خانهای که گربه یا سگ دارد، چه نوع پارچه مبلی از همه بهتر است؟
چرم و میکروفایبر بهترین انتخابهای ممکن هستند. این جنسها موی حیوان را جذب نمیکنند، مقاومت بسیار خوبی در برابر چنگ زدن و پنجهها دارند و خیلی سریع با کشیدن یک دستمال تمیز میشوند. سعی کنید به سراغ پارچههای بافتدار نروید.
آیا گیاه پتوس برای سلامتی گربهها خطر دارد؟
بله، گیاه پتوس دارای موادی به نام کریستالهای اگزالات کلسیم است و اگر سگ یا گربه آن را بجود، دچار مشکلات تنفسی، استفراغ و ورم شدید در ناحیه دهان میشود. حتماً باید این گیاه را از دسترس آنها دور نگه دارید.
چطور میتوانیم بوی حیوان خانگی را در فضای آپارتمان از بین ببریم؟
بهترین روشها برای کنترل و از بین بردن بو عبارتند از: روشن کردن دستگاه تصفیه هوا با فیلتر هپا، تمیز کردن مرتب و روزانه ظرف خاک گربه، شستن مداوم جای خواب حیوان و البته استفاده از وسایل و متریالهای قابل شستشو در دکوراسیون منزل.
برای اینکه سگ روی سرامیکها لیز نخورد چه کار باید بکنیم؟
سُر خوردن مداوم میتواند آسیبهای جدی به مفاصل سگ وارد کند. برای جلوگیری از این مشکل، در مسیرهایی که حیوان زیاد تردد میکند از رانرها یا قالیچههای کوچک که ترمز فرش (استپ) دارند استفاده کنید. همچنین حواستان باشد که همیشه موهای بین پنجههای سگ را کوتاه نگه دارید.
